Öz
Amaç
Obstrüktif uyku apnesi (OUA) heterojen bir hastalık olmakla birlikte, klinik prezentasyondaki yaşa bağlı farklılıklar ve prognostik belirleyiciler yeterince tanımlanmamıştır; özellikle genç OUA hastaları literatürde yeterince temsil edilmemektedir. Bu çalışmada, farklı fenotipik özellikleri ve yaşa özgü mortalite belirleyicilerini ortaya koymak amacıyla iki uç yaş grubu (≤35 ve ≥65 yaş) karşılaştırılmıştır.
Gereç ve Yöntem
Bu retrospektif gözlemsel çalışmaya, 2011–2016 yılları arasında gece polisomnografisi uygulanan, ≤35 yaşında (n = 405) veya ≥65 yaşında (n = 254) toplam 659 hasta dahil edilmiştir. Klinik, laboratuvar ve polisomnografik veriler elektronik hasta kayıtlarından elde edilmiş, mortalite verilerine ise ulusal bir kayıt sistemi aracılığıyla ulaşılmıştır. ≥65 yaş grubunda; apne-hipopne indeksi (AHİ), oksijen desatürasyon indeksi (ODİ) ve SpO2 <%90 olarak geçirilen süre (T90) dahil olmak üzere farklı OUA şiddet ölçütlerinin kullanıldığı çok değişkenli Cox regresyon modelleri oluşturulmuştur.
Bulgular
Yaşlı hastalarda komorbidite yükü daha fazla, AHİ daha yüksek (33,0’a karşı 20,8 olay/saat), T90 daha uzun (42,5’e karşı 4,8 dakika) ve mortalite oranı daha yüksek (%39’a karşı %2) bulunmuştur (tüm karşılaştırmalar için p < 0,001). ≥65 yaşındaki hastalarla sınırlı çok değişkenli Cox regresyon analizlerinde; ileri yaş, erkek cinsiyet, boyun çevresi, diabetes mellitus ve eritrosit dağılım genişliği (RDW) varyasyon katsayısının mortalite artışıyla bağımsız olarak ilişkili olduğu, daha yüksek uyku etkinliğinin ise koruyucu olduğu saptanmıştır. AHİ, ODİ ve T90’ın her biri mortalite ile bağımsız olarak ilişkili bulunmakla birlikte, etki büyüklükleri sınırlı düzeyde kalmıştır.
Sonuç
OUA, yaşa bağlı belirgin bir heterojenite göstermekte olup genç ve yaşlı erişkinler farklı klinik fenotipleri temsil etmektedir. Yaşlı erişkinlerde mortalite riskinin, geleneksel olay temelli OUA şiddet ölçütlerinden ziyade sistemik kırılganlık ve komorbidite yükü ile daha güçlü ilişkili olduğu görülmektedir.
